Gia hạn visa E-9 và mốc 4 năm 10 tháng phải nhớ

Tấm thẻ ghi một ngày, luật lại tính một ngày khác

Thời gian được phép làm việc của visa E-9 là 3 năm tính từ ngày bạn nhập cảnh Hàn Quốc, chứ không tính theo ngày ghi trên hợp đồng lao động. Thời hạn lưu trú in ở mặt sau thẻ đăng ký người nước ngoài (외국인등록증, oegugin deungnokjeung) lại được cấp theo từng đợt ngắn hơn, có khi chỉ một năm một.

Hai con số. Hai cơ quan. Hai bộ hồ sơ hoàn toàn khác nhau.

Đây chính là chỗ rất nhiều lao động Việt hiểu nhầm. Bạn nhìn thẻ cư trú thấy còn sáu tháng nên yên tâm đi làm, trong khi thời gian hoạt động làm việc (취업활동기간, chwieop hwaldong gigan) theo Điều 18 Luật về tuyển dụng lao động nước ngoài đã gần cạn. Toàn văn điều luật này được công bố trên cổng pháp luật quốc gia Hàn Quốc.

Thời hạn hiệu lực của giấy phép lao động EPS mới là thứ quyết định bạn còn được đứng trong xưởng hay không. Khi ba năm đó kết thúc mà không có gì thay thế, tư cách lưu trú chấm dứt theo, kể cả khi tấm thẻ trong ví trông vẫn còn hạn.

Vậy ai là người bấm nút gia hạn cho bạn? Câu trả lời làm khá nhiều người bất ngờ.

Người bấm nút gia hạn không phải là bạn

Chủ sử dụng lao động mới là người nộp đơn xin tái tuyển dụng (재고용허가, jaegoyong heoga), và hạn chót là 7 ngày trước ngày thời gian hoạt động làm việc hết hiệu lực.

Bạn không thể tự mình đi nộp đơn này. Dù bạn chăm chỉ đến đâu, dù bạn đã gắn bó với nhà máy bốn năm, thủ tục vẫn bắt đầu từ chữ ký của người sử dụng lao động. Quy trình gia hạn của Bộ Việc làm và Lao động chạy qua trung tâm việc làm (고용센터) nơi doanh nghiệp đăng ký, sau đó kết quả mới được chuyển sang cơ quan xuất nhập cảnh. Bạn có thể tra cứu đầu mối tại Bộ Việc làm và Lao động.

Nếu đơn được chấp thuận, bạn được cộng thêm 1 năm 10 tháng, nâng tổng thời gian làm việc lên 4 năm 10 tháng.

Người lao động nước ngoài mà người sử dụng lao động đã xin Bộ trưởng Bộ Việc làm và Lao động cho phép tái tuyển dụng trước khi hết thời gian hoạt động làm việc 3 năm có thể được gia hạn thời gian hoạt động làm việc một lần, trong phạm vi dưới 2 năm. (Điều 18-2, Luật về tuyển dụng lao động nước ngoài, công bố tại law.go.kr)

Trên thực tế, Bộ Việc làm và Lao động công bố thời gian tái tuyển dụng này là 1 năm 10 tháng.

Việc gia hạn hợp đồng với chủ sử dụng lao động tại Hàn Quốc vì thế là điều kiện tiên quyết, không phải thủ tục phụ. Nếu công ty không muốn ký tiếp, không có đơn tái tuyển dụng nào được nộp, và không ai ở cơ quan xuất nhập cảnh có thể cứu bạn vào phút chót.

Một lời hứa miệng trong giờ nghỉ trưa không phải là một lá đơn. Hãy hỏi thẳng bộ phận nhân sự xem đơn đã nộp chưa, ngày nào, và số tiếp nhận là bao nhiêu.

Giả sử công ty đã đồng ý. Bạn cần chuẩn bị gì? Danh sách ngắn hơn bạn nghĩ, nhưng có một món hay bị bỏ quên.

Hồ sơ gia hạn giấy phép tuyển dụng gồm những gì

Có hai bộ hồ sơ riêng biệt, và bạn chỉ trực tiếp cầm một bộ.

Bộ thứ nhất do công ty chuẩn bị để xin phép tái tuyển dụng tại trung tâm việc làm. Danh mục chính thức do trung tâm việc làm (고용센터) hướng dẫn, các giấy tờ thường gặp gồm:

1. Đơn xin phép tái tuyển dụng lao động nước ngoài
2. Hợp đồng lao động tiêu chuẩn đã ký mới
3. Bản sao giấy đăng ký kinh doanh
4. Giấy tờ chứng minh đã tham gia các loại bảo hiểm bắt buộc cho người lao động
5. Xác nhận đã đóng bảo hiểm mãn hạn xuất cảnh (출국만기보험)

Món hay bị quên chính là mục số 5. Bảo hiểm mãn hạn xuất cảnh do chủ sử dụng đóng hằng tháng, và theo luật, chủ nợ phí bảo hiểm này từ 3 tháng trở lên có thể bị phạt hành chính đến 5 triệu won. Hãy hỏi công ty xem đã đóng đủ chưa, vì đồng hồ thời gian làm việc của bạn vẫn tiếp tục chạy.

Bộ thứ hai là hồ sơ gia hạn lưu trú, bạn nộp tại văn phòng xuất nhập cảnh hoặc qua cổng điện tử của HiKorea: đơn xin gia hạn thời gian lưu trú, hộ chiếu, thẻ đăng ký người nước ngoài, giấy tờ chứng minh nơi cư trú và lệ phí 60.000 won (nộp trực tuyến được giảm 20%). Giấy tờ riêng cho diện E-9 nên được kiểm tra trên HiKorea trước khi nộp.

Thời điểm nộp quan trọng ngang với giấy tờ. Đơn gia hạn lưu trú được tiếp nhận trong vòng 4 tháng trước ngày hết hạn, kéo dài đến đúng ngày hết hạn ghi trên thẻ (nếu nộp trực tuyến, hạn chót là ngày trước ngày hết hạn). Quá một ngày thôi, bạn đã bước sang nhóm quá hạn lưu trú. Hướng dẫn thủ tục và biểu mẫu được Cục Xuất nhập cảnh và Chính sách người nước ngoài cập nhật thường xuyên.

Đặt lịch hẹn sớm. Muốn đến văn phòng xuất nhập cảnh phải đặt lịch hẹn trực tuyến trước, và vào mùa cao điểm lịch hẹn có thể kín.

Nhưng rồi cũng đến lúc con số 4 năm 10 tháng chạm đáy. Lúc đó có phải là dấu chấm hết không? Không hẳn.

Hết 4 năm 10 tháng, cửa mở lại sau đúng một tháng

Chế độ tái nhập cảnh dành cho lao động mẫu mực (성실근로자 재입국 취업제도, seongsil geulloja jaeipguk) cho phép bạn xuất cảnh rồi quay lại Hàn Quốc làm việc chỉ sau 1 tháng. Mốc 1 tháng áp dụng từ ngày 14/10/2021, trước đó là 3 tháng. Người không thuộc diện này phải chờ 6 tháng kể từ khi xuất cảnh mới được tuyển lại theo EPS.

Điều kiện không dễ, nhưng rõ ràng. Bạn phải làm đủ thời gian 4 năm 10 tháng và về nguyên tắc không đổi nơi làm việc trong suốt quá trình đó. Trường hợp buộc phải chuyển vì lỗi thuộc về chủ sử dụng, chẳng hạn nhà máy đóng cửa hoặc nợ lương, bạn vẫn được xét nếu đã làm tại nơi cuối cùng từ 1 năm trở lên. Bạn cũng phải làm ở ngành được xem là khó tuyển lao động Hàn Quốc. Chủ sử dụng phải nộp đơn xin phép tuyển dụng sau tái nhập cảnh chậm nhất 7 ngày trước khi thời gian làm việc kết thúc, và ký với bạn một hợp đồng lao động mới có thời hạn từ 1 năm trở lên, áp dụng ngay khi bạn quay lại.

Được gì khi đáp ứng đủ? Bạn được miễn kỳ thi tiếng Hàn EPS-TOPIK, không phải vào lại danh sách tìm việc (roster), và nhận thêm một chu kỳ 4 năm 10 tháng nữa. Chế độ này chỉ dùng được một lần. Theo Bộ Việc làm và Lao động, cộng lại lao động E-9 có thể lưu trú hợp pháp tối đa 9 năm 8 tháng, một nền tảng đáng kể nếu sau này bạn muốn chuyển sang visa E-7-4.

Thủ tục tái nhập cảnh sau khi giấy phép hết hạn được Cơ quan Phát triển Nguồn nhân lực Hàn Quốc và cổng thông tin EPS hướng dẫn. Phần xin lại visa E-9 tại Việt Nam do cơ quan đại diện xử lý, thông tin lãnh sự có trên trang Đại sứ quán Hàn Quốc tại Việt Nam.

Một lưu ý thực tế. Trong tháng chờ ở Việt Nam, hãy giữ liên lạc với công ty và theo dõi thông báo của COLAB, vì COLAB đăng thông báo tập trung làm thủ tục xuất cảnh theo từng đợt cho lao động tái nhập cảnh mẫu mực.

Chuyển từ E-9 sang E-7-4 cần điều kiện gì

Biết quy định là một chuyện. Tránh được ba cái bẫy dưới đây lại là chuyện khác.

Ba sai lầm khiến lao động Việt mất tư cách lưu trú

Sai lầm phổ biến nhất là tin vào lời hứa miệng mà không kiểm tra đơn đã nộp hay chưa.

Thứ nhất, nhầm ngày. Bạn đọc ngày hết hạn trên thẻ cư trú và tưởng đó là hạn cuối, trong khi thời gian hoạt động làm việc mới là mốc pháp lý. Hãy đăng nhập HiKorea và tra cả hai mốc, đừng đoán.

Thứ hai, tự ý nghỉ việc để chờ chỗ mới. Lao động E-9 chỉ được chuyển nơi làm việc tối đa 3 lần trong ba năm đầu và thêm 2 lần trong giai đoạn gia hạn, không tính các lần chuyển vì lý do không do lỗi của bạn. Sau khi hợp đồng kết thúc, bạn phải nộp đơn xin chuyển trong 1 tháng; sau khi nộp đơn, nếu trong 3 tháng bạn không được cấp phép làm việc ở nơi mới, bạn thuộc diện phải xuất cảnh. Lao động nhập cảnh từ tháng 9/2023 còn chỉ được chuyển trong cùng vùng và cùng ngành. Nghỉ trước rồi tính sau là cách nhanh nhất để mất cả visa lẫn tiền bảo hiểm.

Thứ ba, ở lại quá hạn vì nghĩ vài ngày không sao. Quá hạn lưu trú kéo theo tiền phạt và nguy cơ bị cấm nhập cảnh, đồng nghĩa cánh cửa tái nhập cảnh sau 1 tháng đóng lại. Theo kế hoạch EPS 2026 của COLAB, người từng cư trú bất hợp pháp tại Hàn Quốc sẽ không được phái cử lại (trừ người đã tự nguyện về nước trong đợt ân xá của Hàn Quốc và có giấy tờ chứng minh). Chưa kể khoản ký quỹ 100 triệu đồng tại Ngân hàng Chính sách xã hội sẽ bị chuyển vào quỹ việc làm của tỉnh nếu bạn ở lại quá hạn.

Bạn có thấy điểm chung giữa ba sai lầm này không? Cả ba đều xuất phát từ việc chờ đợi thay vì hỏi.

Tóm lại

Visa E-9 vận hành theo bốn con số, và bạn nên nhớ cả bốn.

3 năm là thời gian làm việc ban đầu. 1 năm 10 tháng là phần được cộng thêm khi công ty xin tái tuyển dụng, nâng tổng lên 4 năm 10 tháng. 7 ngày trước ngày hết hạn là hạn chót để chủ sử dụng nộp đơn. 60.000 won là lệ phí gia hạn lưu trú, nộp trong cửa sổ 4 tháng trước ngày hết hạn.

Việc cần làm ngay hôm nay rất đơn giản. Mở HiKorea, ghi lại hai mốc thời gian của riêng bạn, rồi đặt báo thức trước mốc sớm hơn đúng 120 ngày. Sau đó cầm con số đó đi gặp bộ phận nhân sự và hỏi một câu duy nhất: công ty có ký tiếp không.

Câu trả lời của họ quyết định bốn năm tiếp theo của bạn ở Hàn Quốc.